İş-Yaşam Dengesi: Çalışan Memnuniyetinin Temel Öğesi
Ücretsiz Deneyin
Sınav Sistemi Nasıl Çalışıyor Deneyimleyin
İş-Yaşam Dengesi
chevron_right

İş-Yaşam Dengesi

İş-yaşam dengesi; çalışan memnuniyeti, verimlilik ve sadakatin temel unsurudur. Bu nedenle, çalışanların iş gereksinimlerini ve kişisel yaşamlarını dengeleyebilecek bir işyeri yaratmayı başarırsanız, çalışanları elde tutma problemini düşünmenize gerek kalmaz. Ayrıca, bu konuyla alakalı olarak işgücü piyasasında ün salarsanız, kalifiye insanları işe almada rakiplerinize karşı üstünlük sağlarsınız. İş-aile uyumu; çalışanlar tarafından daha yaratıcı ve verimli çalışmalara, şirketler için de daha üretken ve yenilikçi iş yerlerine giden yolun önemli bir unsurudur. O nedenle bunu bir kazan-kazan durumu olarak düşünün ve mevcut durumu gözden geçirin ve gerekiyorsa yeniden yapılandırmayı düşünün.

Yaşanan iki uzun vadeli gelişme, 1990’ların sonunda iş-yaşam sorununu gündeme getirdi:

Bu gelişmelerden ilki, bir çalışanın bir yıl içindeki iş saatlerinin artmasıydı. İnsanlar daha üretken ve müreffeh olmalarına rağmen, çalışanlardan daha fazla saatler çalışması istendi ve bu fazladan saatler çalışanların aileleriyle ya da kişisel meselelerle geçirecekleri zamandan kısmalarına sebep oldu. Bununla birlikte, bilgisayar ve e-posta kullanımındaki artış sebebiyle insanlar evlerinde de çalışmaya başladı ve sonuç olarak, insanlar kendilerini ya sosyal yaşantılarını ihmal ettikleri ya da kariyerlerinden oldukları, galibiyeti olmayan bir durumda bulmaya başladılar.

İkinci büyük gelişme ise evli kadınların iş gücündeki artan sayısı ve önemi oldu. Her geçen gün, daha fazla kadın iş hayatına katılmaktadır. Bu cinsiyet eşitliği için harika bir haberdir ancak bir evde bulunan iki tam zamanlı çalışan aynı zamanda ailecek geçirilen daha az vakit demektir.

3 Prensip

İnsanlar otellerde geçirilen uzun süreli gereksiz iş gezilerinden, hafta sonu e-postalarından usandı ve kişisel yaşamlarıyla çalışma hayatlarının birbirini tamamlayıcı öncelikler olduğunu fark etti. Birçok şirket bu soruna, çalışanlarının yaşantılarının iki tarafını dengelemesine yardımcı olacak programlarla karşılık verdi. Çalışanlara verilen imtiyazların çok maliyetli olduğunu düşünebilirsiniz ama aslında iş-yaşam dengesi bir kazan-kazan durumu yaratır. Bunu aşağıdaki 3 prensip çok net açıklar:

  1. Çalışanların iş önceliklerini anlamalarını sağlayın ve kişisel öncelikleri konusunda eşit derecede açık olmalarını teşvik edin:

    Organizasyonun işleri gerçekleştirilmeli ve iş-yaşam dengesi, görevleri tamamlamamaya mazeret olmamalı. Aynı zamanda iş, önemli kişisel meseleleri bir kenara atmak için bahane de oluşturmamalı.

    Yöneticiler, şirket hedefleri ve performans beklentileri konusunda net olduğu gibi, çalışanlarını da aile fertleri ve profesyoneller olarak hedeflerini belirlemede net olmaya teşvik etmelidir; böylece her iki taraf adına da programlarını ve görevlerini düzenlemek için etkili bir planlama yapılabilir.

  2. İşyeri dışında önemli rolleri olan çalışanları “bütün insanlar” olarak tanıyın ve destekleyin:

    Yöneticiler, iş-yaşam çatışmalarını anlamak ve bunlarla başa çıkmak için çalışanlarının iş dışındaki hayatlarına ilgi göstermelidir. İlgi göstermek aynı zamanda kişiler arasında bir bağ ve güven de yaratır.

  3. İşin nasıl yapıldığını sürekli deneyimleyin:

    İyi yöneticiler, daha fazla verimlik için iş süreçlerinin periyodik olarak gözden geçirilmesi ve yeniden tasarlanması gerektiğini bilir. İş-yaşam dengesi bu süreçleri denemek için fırsatlar sunar, bu nedenle iş ile kişisel konular arasındaki çatışmaların, saklı kalan verimsizlik problemlerini ortaya çıkarabileceğini unutmayın.

Bu üç prensibe ek olarak; çalışanlarınıza işi nasıl, nerede ve ne zaman yaptıklarını sormaktansa onlara daha fazla özerklikle beraber belirli hedefler koyabilir ve sonuçlara daha fazla ilgi gösterebilirsiniz. Çalışanlarla ve iş arkadaşlarınızla tanışın, insanları sorumluluklarını yerine getirmenin yeni ve daha iyi yollarını bulmaya teşvik edin. Tüm bu ipuçları moralleri yükseltmeye, verimliliği arttırmaya ve en iyi çalışanları işe almanızda ve en iyileri tutmanızda yardımcı olacaktır.

Uzaktan Çalışma

Çalışanların iş-yaşam dengesini elde etmelerinde etkili bir yöntem olan uzaktan çalışma, çalışanlar haberleşme ve internet gereçleri ile ofis dışında çalışırlar.

Uzaktan çalışma maliyetleri düşürür, çalışanların sadakatini ve iş memnuniyetini ve dolasıyla verimliliği arttırırken onları işte tutmada da etkili olur. İşini evinden takip eden çalışanlar, iş ve kişisel sorumluluklarını dengelediklerini belirtmiştir. Yapılan araştırma, bu kişilerin günde ortalama bir saate kadar daha fazla çalıştıklarını ve kariyerlerinden daha memnun olduklarını gösterir. Uzaktan çalışma, ayrıca, iyi çalışanları cezbetmeyi ve işte tutmayı kolaylaştırır.

Uzaktan çalışma programı uygulamadan önce bazı sorular sormanız faydalı olabilir:

  • Hangi işler uzaktan çalışma için uygun olacaktır?
  • Yasal, hukuksal, sigorta, teknolojik sorunları nelerdir?
  • Uzaktan çalışanlar nasıl denetlenecek ve performansları nasıl ölçülecektir?
  • İnsanlar, uzaktan çalışmanın terfi ve diğer tanınırlık olanaklarının olumsuz yönde etkilenebileceğinden endişe duyacaklar mıdır?

Elbette tüm organizasyonlar uzaktan çalışma programlarına uygun değildir. Yeni çalışma yöntemlerine kendini adamış, endüstriyelden çok enformasyonel olan, dinamik, hiyerarşik olmayan, teknolojik olarak gelişmiş, komutla yürütülmeyen, son olarak araçlara ve eğitime yatırım yapmaya istekli olan şirketler uzaktan çalışmayı başarıyla gerçekleştirebilirler.

Ayrıca herkes uzaktan çalışmaya elverişli değildir. Kullanışlı bir “Eleman Eleyici”, çalışanların bu yönteme hazır olup olmamalarını dört boyutta değerlendirir:

Ön koşullar; iş bilgisi ve tecrübe düzeyi, verimlilik, iş kalitesi gibi durumlarla ilgilidir.

Beceriler; projeleri planlama ve yönetme, hedef belirleme ve ulaşma becerisini ifade eder.

Çalışma stili; bağımsız çalışabilmek için gereken minimum düzeyde denetim ile çalışabilme becerisiyle alakalıdır.

Tutum faktörü; yeni şeyler deneme isteği, tele işe karşı olan pozitif tutumdan bahseder.

Uzaktan çalışma; yöneticiler ve üstler açısından da bir takım adaptasyon gerektirir. Faaliyetlerden çok sonuçlara odaklanmaları gerekir. Uzaktan çalışanlar için hedefler koymaları, bu hedeflerin net bir şekilde anlaşıldığından emin olmaları ve kısa dönem hedeflerindeki ilerlemeyi görüntülemek için bir sistem oluşturmaları gerekir. Yöneticiler için bir diğer zorluk ise uzaktan çalışanların izole edilmemeleri için onları daha büyük bir grupla bütünleştirmelidirler.

Esnek Çalışma Programları

Esnek çalışma programı iş-yaşam dengesi için kullanılabilecek bir başka araçtır. Çalışanlara olağan 9’dan 6’ya, haftada 40 saat, 5 günlük program dışında farklı bir seçenek sunar.

Özellikle çocuklarının ya da hasta yakınlarının ihtiyaçlarını karşılamak durumunda olanlara kolaylık sağladığı için esnek programlama birçok çalışanın takdirini toplar. Büyük bir danışmanlık firmasında yapılan bir anket çalışanların esnek çalışma programlarından yararlandıklarını ve buna karşılık, bu programlar olmadığı takdirde işinden ayrılacağını kabul eden çalışanların işte kalarak şirkete daha yüksek bir elde tutma oranı sağladığını göstermiştir.

Günümüz iş dünyasında kullanılan bazı tipik esnek program düzenlemeleri:

Bir çalışanın günlük çalışma saatlerinin kısaca azaltıldığı indirilmiş-zaman programları,

Bir çalışanın yılın belli dönemlerinde diğer dönemlerinden haftalık olarak daha fazla saat çalıştığı mevsimsel programlar,

Çalışanın, çalışma saatlerini daha az günde tamamladığı sıkıştırılmış programlardır.

Esnek çalışma programları ayrıca potansiyel çalışanları kısıtlamadığınız için daha nitelikli bir aday havuzu da sunar.

Özel Durum olarak Kadınlar

Çoğu kadın ciddi bir kariyere sahip olmak ve aynı zamanda çocuklarını yetiştirme sürecinde etkin rol oynamak ister.

Yine de her iki ebeveynin çalışma durumunda dâhil ev işlerine ve/veya çocuklarına bakanlar genellikle kadınlardır. Buna ek olarak, kadınlar dünyadaki çalışanların yarısını temsil etmektedirler.

Bu nedenlerden dolayı, şirketlerin verimli bir işe alım süreci oluşturma ve elindeki kadın çalışanları işte tutabilmeleri için esnek programlara, uzaktan çalışma ve buna benzer uygulamalara sahip olmaları son derece önemlidir.

Dolayısıyla, şirketinizde iş-yaşam dengesi programları yoksa kendinize sormanız gereken sorular vardır:

  • Kilit pozisyondaki kadınlar arasında personel değişim oranı nedir ve aynı pozisyondaki erkek çalışan değişim oranıyla karşılaştırması nedir?
  • İşten ayrılan kadın çalışanlar sebep olarak neleri gösteriyorlar? İş-yaşam denge programları olan şirketlere mi gidiyorlar?
  • Bu pozisyonlardaki işe alımlarda yaptığımız teklifleri kadınların erkeklere oranla yüzde kaçı reddetti? İş-yaşam dengesi tekliflerimizin reddedilmesinde bir faktör mü?

Bu soruların cevapları kadınları işe alma ve elde tutma konusunda net problemler gösteriyorsa, hangi iş-yaşam programının bu sorunları çözeceğini belirleyin ve bu programların maliyet/fayda ilişkisini doğru hesaplayın.

tr/kisisel-gelisim-merkezi/ise-alimi-ve-elemanlari-elde-tutmayi-etkileyen-isyeri-faktorleri/calisilabilir-bir-isyeri-atmosferi-yaratmak/is-yasam-dengesi
Ücretsiz Dene