Mülakat

İş mülakatının asıl amacı görüşmeyi yapan kişi ile aday arasında kısa süre içerisinde en akıcı bir şekilde bilgi paylaşımı sağlamaktır.

İşe alım görüşmesinin ilk etabı olan telefonla görüşme esnasında adayın öz niteliklerinin özgeçmişiyle uyuşup uyuşmadığı doğrulanır. İlk izlenim için iyi bir fırsat olan bu mülakat türü; iş bulma kurumu, İK departmanı veya bir başkası tarafından yapılabilir.

İlk yüz yüze mülakat, adaydan mümkün olduğunca çok bilgi alabilmeyi hedefler. Aday sayısını dört ila yedi kişiye indirip her biriyle 30-60 dakika arası sürecek mülakatlar tercih edilmelidir.

İkinci görüşmede ise adayların işe alındıkları takdirde iletişim içinde olacağı, doğrudan rapor verecekleri müdürleri veya beraber çalışma olasılığı olan kişiler bulunmalıdır. İkinci görüşmede adaylar konusunda çok seçici olunmalı ve adayın gerçek kişiliği ortaya çıkarılmalıdır.

Yapılandırılmış ve Formatsız Mülakatlar

Yapılandırılmış mülakatlar, adayların cevaplarını birbirleriyle karşılaştırıp daha adil bir mülakat sunarken; adayların özelliklerini belirlemede yetersiz kalabilir ve beklenenden daha az bilgiye ulaşmanıza sebep olabilir.

Formatsız mülakatlar ise belli bir sorgulama hattı takip ettiğinden daha fazla bilgi açığa çıkarır, fakat adayları karşılaştırmada yine de yetersiz kalır. Bu yüzden iki mülakatın türünü birleştirip dengeyi bulmak; maksimum bilgiye ulaştırırken, iyi bir karşılaştırma yapabilmemize de olanak sağlayacaktır.

Mülakata Hazırlıklı Girin

Yanlış kişinin işe alınması zaman ve maddi açıdan fazlasıyla masraflı olabilir. İşin gereksinimlerini, pozisyonun sorumluluklarını ve görevlerini, iş için gerekli kişisel özellikleri, adayın eğitim ve deneyim durumunu yeniden gözden geçirmek ve buna uygun bir biçimde hazırlanmak çok önemlidir. Bu alanlar için sorular hazırlayıp mülakatın üç safhasını takip etmek gerekir.

  • Açılış bölümü mülakatın yüzde %10’luk kısmını kapsar ve bu bölümde adayı rahat ettirerek kendisi hakkında bilgi paylaşımına yöneltmek amaçlanır. Bunu da zamanında buluşma yerine vararak, arkadaşça davranarak, kendinizi tanıtıp kendinizle ilgili paylaşımlar yaparak sağlayabilirsiniz. Adayın özgeçmişinden ortak olduğunuz bir özellik bulup, bu konuda konuşmak veya gerginliği atmak için şaka yapmak, adayla yakınlık kurmanıza yardımcı olacaktır.

    Aldatıcı olabileceği için bu bölümde adayla ilgili varsayımlarda bulunmamak önemlidir.

  • Ana bölüm, iş görüşmesinin %80’ini kapsayan, adayla ilgili en çok bilginin toplandığı ve ayın nitelikleri, becerileri, bilgisi ve deneyimi ile iş için gereken özelliklerin birbirleriyle uyuşup uyuşmadığının kontrol edildiği bölümdür. Özgeçmiş üzerinden direk sorular sormaya ve görüşme sonrası incelemek için adayın önceki işlerinden ve referanslarından örnekler istemeye özen gösterin. Aday tarafından hazırlanmış satış broşürü, ürün, müşteri anketi adayın yeteneklerini görebilmek için yeteri kadar pratiktir.

    Olası senaryolar üzerinden sorulan sorular adayın kalitesini ölçmede oldukça başarılıdır. Adayın olası bir probleme karşı veya acil durumdaki yaklaşımına odaklanan sorular; liderlik, problem çözme yeteneği, iletişim ve grup çalışması becerilerini ölçmede çok yararlıdır. İlaveten, adaya daha önceki deneyimlerinde aynı durumlara ne şekillerde karşılık verdiğini de sorabilirsiniz.

    Bu bölümde doğru, efektif ve mantıklı sorular ile kontrolü elinizde tutup; konuşmanın büyük bölümünü, yaklaşık %80, adayın yapmasını sağlamalı ve bu esnada da fazla göze batmadan önemli konular hakkında notlar almalısınız. Adayın ve konuşmanın rahatlığı adına, not alacağınızı önceden belirtin ve alacağınız notların, personel özlük dosyasında yer alacağı için, iş hukukuna aykırı olmamasına özen gösterin.

  • Kapanış, iş görüşmesinin yaklaşık %10’unu kapsayan, mülakatın genel bir özeti niteliğindedir. Adaya, kendisi ile ilgili kararın ne zaman haber verileceğinin bilgisi verilir. Ayrıca, adaya bir sorusu olup olmadığı ve bahsedilmeyen veya açık olmayan bir konunun bulunup bulunmadığı sorulur. İşin daha çekici gözükmesi için şirketi övmek iyi bir fikir olabilir.

    Mülakat bitip aday şirketten ayrılır ayrılmaz, hâlâ taze duran gözlemler ve yorumlar not alınmalıdır.

Sorulacak Sorular

Mülakat sürecinde sorulan iyi sorular, kötü sorular ve alakasız sorular vardır. İletişimi cesaretlendiren ve sizin karar alma kıstaslarınıza yönelik sorular iyi sorulardır. Adayın size gösterdiği niteliklerinin kanıtı olan başarıları nasıl gerçekleştirdiğini veya ne derecede dâhil olduğunu görmek, adayı büyük resmi görmeye isteklendirmek, analitik ve muhakeme yeteneklerini açığa çıkarmak için sorulacak sorular, adayı kendi yeteneklerini yorumlamaya yöneltmelidir.

Kötü sorular ise adayı, duymak istediğiniz cevapları vermeye yönlendirir.

Alakasız sorular ise işle veya pozisyonla ilgili olmayan sorulardır.

Kaçınılacak Sorular

Bazı soruları sormak yasa ve yönetmelikler tarafından yasaklanmıştır. Bu sorular işin kendisiyle veya adayın performansını değerlendirmeye yönelik yeteneklerini ve özelliklerini öğrenmekten çok ırk, cinsiyet, cinsel yönelim, medeni hal, etnik köken, din gibi konularla alakalıdır. Bu yasa ve yönetmeliklerle ilgili bilgi sahibi değilseniz, İnsan Kaynakları Bölümü’ne veya Hukuk Birimi’ne danışmanız faydalı olacaktır.

tr/kisisel-gelisim-merkezi/en-iyi-elemanlari-ise-alma-rehberi/ise-alim-sureci/mulakat
Sınav Uygulamasını Aç